راهبردهای توسعه در آموزش پزشکی

Mendeley  

Zotero  

Mahmuodi Monfared K, Moridi A, Miri H, Hosseini Teshnizi S. A narrative review of the effect of direct observation of procedural skills (DOPS) on clinical skills of medical sciences students in Iran. , DSME. 2026; 13 (1) :99-110
URL: http://dsme.hums.ac.ir/article-1-566-fa.html

هدف: ارزشیابی بالینی بخش مهمی از آموزش علوم پزشکی است و روش DOPS با مشاهده مستقیم عملکرد و ارائه بازخورد، برای سنجش مهارت‌های عملی به کار می‌رود. مطالعه حاضر با هدف مرور شواهد مربوط به تأثیر DOPS بر مهارت‌های بالینی دانشجویان علوم پزشکی در ایران انجام شد.
منابع اطلاعات یا داده‌ها: این مرور روایتی با جستجوی ساختاریافته مطالعات منتشرشده در بازه ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ در پایگاه‌های PubMed ،SID ،Magiran ،IranDoc و Google Scholar انجام شد.
روش‌های انتخابی برای مطالعه: کلیدواژه‌های فارسی و انگلیسی مرتبط با DOPS و مهارت‌های بالینی به صورت مجزا و ترکیبی جستجو شدند. مطالعات فارسی یا انگلیسی انجام‌شده در ایران، با متن کامل و جمعیت دانشجویان علوم پزشکی، در صورت گزارش پیامدهای مهارت بالینی، عملکرد عملی، یادگیری یا رضایت بررسی شدند. از ۳۵۸ رکورد اولیه، پس از حذف موارد تکراری و غربالگری عنوان و چکیده، ۱۱ مطالعه وارد مرور شدند. 
ترکیب مطالب و نتایج: در بیشتر مطالعات واردشده، استفاده از DOPS با نمرات بالاتر مهارت‌های عملی یا بهبود عملکرد بالینی دانشجویان همراه بود. مطالعات شامل شش مطالعه در پرستاری و یک مطالعه در هر یک از رشته‌های مامایی، اتاق عمل، پزشکی، رادیولوژی و دندانپزشکی بودند. در برخی مطالعات، رضایت دانشجویان از DOPS نیز بیشتر از روش‌های رایج گزارش شد. 
نتیجه‌گیری: یافته‌های مطالعات مرورشده از نقش بالقوه DOPS در ارزشیابی و تقویت یادگیری مهارت‌های عملی حمایت می‌کنند. با این حال، به دلیل ماهیت روایتی مرور، ناهمگونی طرح‌ها و پیامدهای مطالعات و نبود ارزیابی رسمی کیفیت مطالعات، نتیجه‌گیری درباره برتری یا اثربخشی قطعی این روش باید با احتیاط انجام شود.