راهبردهای توسعه در آموزش پزشکی

Mendeley  

Zotero  

kheirandish N, Ezati H, Jafari N, Heydari S, Hakimian R. Identifying the characteristics of an effective learning environment from the perspective of clinical dental students: A qualitative study. DSME 2026; 13 (1) :47-62
URL: http://dsme.hums.ac.ir/article-1-529-fa.html

هدف: شناسایی مؤلفه‌های محیط یادگیری اثربخش می‌تواند به روشن‌شدن شرایطی کمک کند که زمینه یادگیری باکیفیت را فراهم می‌سازد. این مطالعه با هدف شناسایی ویژگی‌های محیط یادگیری اثربخش از دیدگاه دانشجویان دوره بالینی دندانپزشکی انجام شد.
روش‌ها: این مطالعه کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. ۲۴ دانشجوی دوره بالینی دندانپزشکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، مشهد و بیرجند با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع داده‌ها وارد مطالعه شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته حضوری گردآوری، کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی و با روش هفت‌مرحله‌ای کُلایزی تحلیل شدند. برای بررسی استحکام یافته‌ها، معیارهای باورپذیری، اطمینان‌پذیری، تأییدپذیری و انتقال‌پذیری مورد توجه قرار گرفت.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به استخراج سه مضمون اصلی و ۱۵ مضمون فرعی انجامید. مضامین اصلی شامل بعد فیزیکی (کلاس درس، بخش‌های بالینی و امکانات رفاهی)، بعد اجتماعی (اساتید، کارکنان بخش و همکلاسی‌ها) و بعد علمی آموزشی (آموزش در بخش‌های بالینی) بود. در روایت مشارکت‌کنندگان، نحوه تعامل و آموزش استادان و نیز کفایت امکانات آموزشی و بالینی جایگاه برجسته‌ای داشت.
نتیجه‌گیری: از دیدگاه مشارکت‌کنندگان، محیط یادگیری اثربخش حاصل تعامل میان امکانات فیزیکی مناسب، روابط اجتماعی حمایت‌کننده و آموزش بالینی سازمان‌یافته است. یافته‌ها همچنین نشان‌دهنده فاصله ادراک‌شده میان برخی شرایط موجود و محیط مطلوب دانشجویان بود و می‌تواند برای اولویت‌بندی ارزیابی‌ها و اقدامات بهبود در دانشکده‌های دندانپزشکی مورد استفاده قرار گیرد.