fa ارتباط صلاحیت فرهنگی پرستاران با ادراک آنان از شأن و کرامت بیمار در بیمارستان‌های شهرستان گنبدکاووس: یک مطالعه مقطعی تخصصي Special پژوهشي Orginal <div style="text-align: justify;"><strong>هدف</strong>: صلاحیت فرهنگی می‌تواند بر نحوه درک و پاسخ پرستاران به نیازهای فرهنگی بیماران اثر بگذارد و از این طریق با ادراک آنان از کرامت بیمار مرتبط باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی ارتباط صلاحیت فرهنگی پرستاران با ادراک آنان از شأن و کرامت بیمار در بیمارستان‌های شهرستان گنبدکاووس انجام شد.<br> <strong>روش‌ها</strong>: این مطالعه توصیفی-مقطعی در چهار بیمارستان دولتی شهرستان گنبدکاووس در سال 1404 و با نمونه‌گیری طبقه‌ای انجام شد. حجم نمونه هدف 200 نفر بود و جداول نتایج بر داده‌های کامل 185 نفر مبتنی بود. ابزارها شامل پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه 51 گویه‌ای صلاحیت فرهنگی مولدر و پرسشنامه 25 گویه‌ای شأن و کرامت (PDI) بود. در PDI، نمره کمتر نشان‌دهنده مشکلات کمتر مرتبط با کرامت و وضعیت مطلوب‌تر کرامت و نمره بیشتر نشان‌دهنده مشکلات بیشتر مرتبط با کرامت است. تحلیل داده‌ها با آمار توصیفی، آزمون تی مستقل، آنالیز واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی شفه، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی ساده در سطح معنی‌داری 0/05 انجام شد.<br> <strong>یافته‌ها</strong>: میانگین میانگین سن 185 پرستار واردشده در تحلیل 3/25&plusmn;33/13 سال بود و 74.6 درصد آنان زن بودند. میانگین نمره صلاحیت فرهنگی 15/90&plusmn;114/66 و میانگین نمره PDI برابر با 15.71&plusmn;59.82 بود. نمره PDI بین بیمارستان‌ها تفاوت معناداری داشت (P=0/001) و بیشترین میانگین در بیمارستان مطهری مشاهده شد (24/15&plusmn;68/02) که با توجه به جهت نمره‌گذاری ابزار، بیانگر مشکلات بیشتر مرتبط با کرامت است. نمره صلاحیت فرهنگی نیز بر حسب گروه سنی تفاوت معناداری داشت (P=0/013) و بیشترین میانگین مربوط به گروه زیر 25 سال بود (17/87&plusmn;122/38). بین صلاحیت فرهنگی و نمره PDI ارتباط معناداری مشاهده نشد (r=0/045، P=0/544) و مدل رگرسیون خطی ساده تنها 0.2 درصد واریانس نمره PDI را تبیین کرد (R&sup2;=0/002).<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: در این مطالعه ارتباط خطی معناداری میان صلاحیت فرهنگی پرستاران و نمره PDI مشاهده نشد. این یافته با توجه به طراحی مقطعی، خودگزارشی بودن داده‌ها و استفاده از ابزار کرامت از دیدگاه پرستاران باید با احتیاط تفسیر شود. در مطالعات آینده استفاده از ابزارهای متناسب با پاسخ‌دهنده، افزودن دیدگاه بیماران و تحلیل‌های چندمتغیره برای کنترل عوامل زمینه‌ای پیشنهاد می‌شود.<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction</strong>: Cultural competence may influence how nurses recognize and respond to patients&rsquo; culturally shaped needs and may therefore be related to perceptions of patient dignity. This study examined the association between nurses&rsquo; cultural competence and their perceptions of patient dignity in hospitals in Gonbad Kavous.<br> <strong>Methods</strong>: This descriptive cross-sectional study was conducted in four public hospitals in Gonbad Kavous in 1404 (2025&ndash;2026) using stratified sampling. The target sample size was 200 nurses; the results tables contained complete data for 185 participants. Data were collected using a demographic questionnaire, Moulder&rsquo;s 51-item Cultural Competence Questionnaire, and the 25-item Patient Dignity Inventory (PDI). For the PDI, lower scores indicate fewer dignity-related problems and higher perceived dignity, whereas higher scores indicate greater dignity-related concerns. Data were analyzed using descriptive statistics, independent t-test, one-way ANOVA with Scheff&eacute; post-hoc comparisons, Pearson correlation, and simple linear regression at P<0.05.<br> <strong>Results</strong>:&nbsp; The mean age of the 185 analyzed nurses was 33.13&plusmn;3.25 years; 74.6% were women. The mean cultural competence score was 114.66&plusmn;15.90 and the mean PDI score was 59.82 &plusmn; 15.71. PDI scores differed significantly across hospitals (P=0.001), with the highest mean score at Motahari Hospital (68.02&plusmn;24.15), indicating more dignity-related concerns under the stated scoring direction. Cultural competence differed across age groups (P=0.013), with the highest mean among nurses younger than 25 years (122.38&plusmn;17.87). Cultural competence was not significantly correlated with the PDI score (r=0.045, P=0.544), and the simple linear regression explained 0.2% of the variance (R&sup2;=0.002).<br> <strong>Discussion</strong>: No statistically significant unadjusted association was observed between nurses&rsquo; cultural competence and PDI scores. The finding should be interpreted cautiously because the study was cross-sectional, relied on self- report, and applied the dignity instrument from the nurses&rsquo; perspective. Future studies should use dignity measures validated for the intended respondent, include patients&rsquo; perspectives, and apply multivariable analyses to account for contextual factors.<br> &nbsp;</div> صلاحیت فرهنگی, کرامت بیمار, پرستاران, مطالعات مقطعی. Cultural Competence, Patient Dignity, Nurses, Cross-Sectional Studies. 73 82 http://dsme.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-12-691-1&slc_lang=fa&sid=1 Jebrail Balafkan جبرائیل بال‌افکن jebreil2729@gmail.com 100319475328460010546 0009-0000-9954-315X No Department of Nursing, Gonbad Kavous School of Nursing, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. گروه پرستاری، دانشکده پرستاری گنبد کاووس، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Ahmad Nooreddini احمد نورالدینی Ahmad.nooreddini@yahoo.com 100319475328460010547 100319475328460010547 Yes Department of Nursing, Gonbad Kavous School of Nursing, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. گروه پرستاری، دانشکده پرستاری گنبد کاووس، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Mousa Ghelichi-Ghojogh موسی قلیچی‌قوجق m.ghelichi97@yahoo.com 100319475328460010548 100319475328460010548 No Neonatal and Children’s Research Center, Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Faculty of Health, Golestan University of Medical مرکز تحقیقات سلامت کودکان و نوزادان، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Maryam Anemohammadzadeh مریم آنه‌محمدزاده m.anemohamad@gmail.com 100319475328460010549 0009-0000-1579-5967 No Department of Nursing, Gonbad Kavous School of Nursing, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. گروه پرستاری، دانشکده پرستاری گنبد کاووس، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.