fa مقایسه تطبیقی نظام‌های ارتقای اعضای هیات‌علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران با نظام‌های منتشرشده در ده دانشگاه منتخب دارای رتبه برتر در حوزه پزشکی و دندانپزشکی براساس رتبه‌بندی تایمز 2018 عمومى General پژوهشي Orginal <div style="text-align: justify;"><strong>هدف</strong>: نظام ارتقای اعضای هیات‌علمی از سازوکارهای مهم ارزشیابی و توسعه حرفه‌ای در دانشگاه‌ها است. این مطالعه با هدف مقایسه ابعاد نظام ارتقای اعضای هیات‌علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران با نظام‌های منتشرشده در ده دانشگاه منتخب دارای رتبه برتر در حوزه پزشکی و دندانپزشکی براساس رتبه‌بندی تایمز در سال 2018 انجام شد.<br> <strong>روش‌ها</strong>: ارتقای اعضای هیات‌علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران مصوب سال 1393 انجام شد. داده‌ها براساس الگوی چهارمرحله‌ای بردی شامل توصیف، تفسیر، همجواری و مقایسه تحلیل شدند. محورهای مقایسه شامل حوزه‌های مورد ارزشیابی، نحوه و سطوح ارزشیابی، قلمرو، معیارها و زمان ارزشیابی بود.<br> <strong>یافته‌ها</strong>: در اسناد بررسی‌شده، آموزش، پژوهش و خدمات یا فعالیت‌های حرفه‌ای از حوزه‌های پرتکرار ارتقا بودند. در بسیاری از دانشگاه‌های منتخب، قضاوت‌های کیفی در کنار شواهد کمی و بررسی در چند سطح یا کمیته گزارش شده بود، در حالی که آیین‌نامه بررسی‌شده ایران چارچوبی ملی و استاندارد با تأکید بیشتر بر امتیازدهی کمی داشت. در عین حال، دامنه و جزئیات اطلاعات عمومی در دسترس برای دانشگاه‌ها یکسان نبود.<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: این مقایسه تفاوت‌هایی را در ساختار و شیوه مستندسازی فرایند ارتقا نشان می‌دهد، اما به‌تنهایی برای قضاوت درباره برتری، اثربخشی یا کیفیت اجرای هیچ‌یک از نظام‌ها کافی نیست. یافته‌ها می‌توانند به‌عنوان مبنایی برای بررسی بازنگری نظام ارتقا در ایران به کار روند، مشروط بر آنکه اسناد به‌روز، تفاوت رشته‌ها و دانشگاه‌ها و دیدگاه ذی‌نفعان نیز در تصمیم‌گیری لحاظ شوند.<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction</strong>: Faculty promotion systems are important mechanisms for performance evaluation and professional development in universities. This study compared the main features of the faculty promotion system used in Iranian medical universities with publicly available promotion systems from ten selected universities ranked highly in medicine and dentistry according to the 2018 Times Higher Education ranking.<br> <strong>Methods</strong>: This comparative document-based study used publicly available university webpages and promotion handbooks, together with the 2014 (1393) Iranian faculty promotion regulation. Data were organized using Bereday&rsquo;s four-stage model of description, interpretation, juxtaposition, and comparison. The comparison focused on evaluation domains, evaluation approach and levels, scope, criteria, and timing.<br> <strong>Results</strong>:&nbsp; Across the reviewed documents, teaching, research, and service or professional activities were recurrent promotion domains. Many of the selected universities described qualitative judgments alongside quantitative evidence and multi-level committee review, whereas the reviewed Iranian regulation used a nationally standardized framework with greater emphasis on point-based criteria. The amount and detail of publicly available information varied across institutions.<br> <strong>Discussion</strong>: The comparison identifies structural differences in documented promotion approaches but does not establish the superiority, effectiveness, or actual implementation quality of any system. The findings may inform future review of the Iranian promotion framework when combined with updated documents, disciplinary and institutional context, and stakeholder input.<br> &nbsp;</div> ارزشیابی عملکرد, ارتقای اعضای هیئت‌علمی, آموزش عالی, رتبه‌بندی تایمز, مقایسه تطبیقی. Performance Evaluation, Faculty Promotion, Higher Education, Times Higher Education Ranking, Comparative Analysis. 0 0 http://dsme.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-12-639-1&slc_lang=fa&sid=1 Ghadir Pourbairamian قدیر پوربایرامیان gh.pourbairamian@gmail.com 100319475328460010618 100319475328460010618 No Education Development Center, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. مرکز توسعه آموزش، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران. Azam Norouzi اعظم نوروزی norouzi.azam@yahoo.com 100319475328460010619 100319475328460010619 No Department of Medical Education, Medical Sciences Education Research Center, School of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. گروه آموزش پزشکی، مرکز تحقیقات آموزش علوم پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Ghobad Ramazani قباد رمضانی ramazanighobad@gmail.com 100319475328460010620 100319475328460010620 No Education Development Center, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran. مرکز توسعه آموزش، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. Akram Hashemi اکرم هاشمی dr.akramhashemi@yahoo.com 100319475328460010621 100319475328460010621 Yes Department of Medical Education, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه آموزش پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.