هدف: شناسایی به‌موقع عوامل مؤثر برافت تحصیلی، از دیدگاه افراد مرتبط، می‌تواند در پیش‌گیری از آن نقش به سزایی داشته باشد؛ بنابراین پژوهش حاضر باهدف ارزیابی عوامل مؤثر برافت تحصیلی از دیدگاه دانشجویان دکترای حرفه‌ای دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰1-۱۴۰۲ انجام‌یافته است.
روش: این پژوهش توصیفی و پیمایشی بر روی 474 نفر از دانشجویان دکترای حرفه‌ای دانشگاه علوم پزشکی تبریز ورودی سال ۱۳۹۸ طراحی گردیده است. داده‌ها با استفاده از یک پرسشنامه استاندارد متشکل از دو بخش جمع‌آوری شد. بخش اول شامل اطلاعات فردی بود و بخش دوم شامل 52 سؤال است که به‌صورت مقیاس لیکرت 5 نقطه‌ای ارزش گذاری شده است. پرسشنامه‌ها در نرم‌افزار پرس لاین تکمیل‌شده و تجزیه تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون تی مستقل و آزمون فریدمن در نرم‌افزار Spss24 انجام گرفت.
یافته‌ها: بر اساس یافته‌های پژوهش عوامل قبل از آموزش، عوامل دانشگاهی، عوامل روانی و عوامل اجتماعی و اقتصادی درافت تحصیلی مؤثر هستند (p<0/05). رتبه‌بندی عوامل مؤثر برافت تحصیلی از دیدگاه دانشجویان متفاوت بود (p<0/05) و عوامل آموزشی بالاترین رتبه و عوامل اقتصادی- اجتماعی پایین‌ترین رتبه را در بین عوامل مؤثر برافت تحصیلی داشتند.
نتیجه‌گیری: افت تحصیلی به عنوان پدیده‌ای پیچیده، تأثیرات منفی قابل توجهی بر نظام آموزشی، خانواده، جامعه و به ویژه خود دانشجو برجای می‌گذارد. لذا، شناسایی عوامل مؤثر در افت تحصیلی و تدوین راهکارهای پیشگیرانه از یک سو و ارائه حمایت‌های لازم به دانشجویانی که در معرض این خطر قرار دارند، از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا، ارتقای کیفیت آموزش، توانمندسازی اساتید برای استفاده از روش‌های نوین آموزشی و ارزیابی، و فراهم آوردن امکانات آموزشی و رفاهی مناسب برای دانشجویان، از جمله اقدامات ضروری به شمار می‌آیند.